Dwie krzywe w perspektywie stulecia
Przerwa pomiędzy 1938 i 1946 rokiem jest celowa. Kliknij nazwę serii, aby ją ukryć.
Jednostka: osoby, wybrane lataGUS: 100 lat Polski w liczbach · Rocznik Demograficzny 2025 · szeregi za 2025 r.
Długi horyzont - Polska
Urodzenia i zgony w Polsce. 100 lat zmian.
Wybrane oficjalne punkty pomiarowe od 1925 do 2025 roku pokazują przejście od ponad miliona urodzeń rocznie do niespełna 240 tys. Linia jest przerwana dla lat 1939-1945, ponieważ wojna i zmiana granic nie pozwalają traktować całego stulecia jak jednego jednolitego szeregu.
Urodzenia w 1925 r.1 037 000dane historyczne, zaokrąglone
Urodzenia w 2025 r.238 264o 77,0% mniej niż w 1925 r.
Zgony w 2025 r.405 747o 17,5% mniej niż w 1925 r.
Jak czytać ten wykres
To 19 wybranych lat, a nie interpolowany roczny szereg. Polska w 1925 r. i po 1945 r. miała inne granice i inną liczbę ludności. Dane za 2025 r. obejmują pełny rok, ale pochodzą z zestawienia GUS o zmienionej metodologii i są tak oznaczone w tabeli.
Urodzenia, zgony i bilans w wybranych latach
| Rok | Urodzenia żywe | Zgony | Bilans | Zakres terytorialny | Precyzja / status |
|---|
Wartości historyczne są prezentowane z precyzją publikowaną w zestawieniach GUS. Nie dopisujemy brakujących cyfr ani danych dla okresu wojennego.
Komentarz do danych
Największa zmiana dotyczy liczby urodzeń
W 1925 r. liczba urodzeń była ponad dwukrotnie wyższa od liczby zgonów. Po II wojnie światowej pojawił się wyż kompensacyjny, a później jego echo w latach 70. i na początku lat 80. Dlatego przebieg nie jest prostą linią spadkową, tylko sekwencją wyżów i niżów zależnych od liczebności pokoleń w wieku rodzicielskim.
Od lat 90. dominujący kierunek jest jednak wyraźny: urodzeń jest coraz mniej, a niewielkie odbicie około 2009 r. nie stworzyło nowego trwałego wyżu. W analizie opublikowanej 29 września 2026 r. GUS podkreśla, że niski poziom urodzeń i wysoka liczba zgonów oznaczają dalszy spadek liczby ludności połączony ze starzeniem się populacji.
Liczba zgonów zmienia się znacznie łagodniej, choć reaguje na strukturę wieku, epidemie i zdarzenia nadzwyczajne. Szczyt z 2021 r. jest związany z pandemią. Spadek zgonów po pandemii nie odwrócił trendu demograficznego, bo urodzenia obniżyły się jeszcze mocniej.
Źródła i kontekst:Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r., GUS, 29.09.2026Długie szeregi demograficzne GUS
Powiązane raporty
Ta sama seria pokazana z dwóch innych perspektyw.